خوش آمدید

جستجو

تبلیغات





روش هاي‌ تهيه آمارهاي اقتصادي و نرخ تورم ( بخش دوم )


    آنچه در پي آمده است نگاهي دارد به پيشينه تهيه آمارهاي اقتصادي در ايران و روند تدوين اينگونه شاخص ها به خصوص شاخص هاي قيمت و تغيير سال پايه که بخش اول آن را ديروز ملاحظه کرديد و اينک بخش دوم و پاياني را مي‌خوانيد:

    در تجديد نظر سال 1376 هزينه و درآمد حدود 10000 خانوار نمونه در سطح 72 شهر نمونه، موردبررسي قرار گرفت و تعداد 310 قلم کالا و خدمت براي محاسبه شاخص انتخاب شد. در اين تجديد نظر کل خانوارهاي نمونه شهري مشمول شاخص قرار گرفتند و علاوه بر محاسبه شاخص بهاي کالاها و خدمات مصرفي در 28 استان کشور، شاخص مزبور براي گروه‌هاي مختلف شهري شامل شهرهاي بزرگ، متوسط، کوچک، کل شهرهاي مورد بررسي به تفکيک و کل مناطق شهري هم محاسبه شد.

    گروه‌هاي مشمول شاخص بهاي کالاها و خدمات مصرفي و ضريب اهميت آن شامل خوراکي‌ها، آشاميدني‌ها و دخانيات با ضريب 45/32 ، پوشاک با ضريب 55/9 ، مسکن و سوخت و روشنايي با ضريب 04/27، اثاثه و کالاها و خدمات مورد استفاده در خانه با ضريب 22/7، حمل و نقل و ارتباطات با ضريب 40/11 درمان و بهداشت با ضريب 57/4 تفريحات، تحصيل و مطالعه با ضريب 53/3 و کالاها و خدمات متفرقه با ضريب 24/4 بود.

    در تجديد نظر 1383 بر‌اساس پيشنهاد 1SNA(ويرايش سال 1993) طبقه‌بندي اقلام مشمول شاخص بهاي کالاها و خدمات مصرفي به طبقه‌بندي 2COICOPتغيير يافت و به علت اعمال اين تغيير، تعداد گروه‌هاي اصلي مشمول شاخص از 8 گروه در طبقه‌بندي قبل (بر اساس طبقه‌بندي SNAويرايش سال 1968) به 12 گروه افزايش يافت. در اين سال از نتايج حاصل از بررسي حدود 13000 خانوار نمونه در 75 شهر و ترکيب هزينه‌هاي آن‌ها تعداد 359 قلم کالا و خدمت از سبد مصرفي خانوارها انتخاب شد. شاخص مذکور در سال پايه 1383 در 30 استان کشور و براي گروه‌هاي مختلف شهري شامل شهرهاي بزرگ، متوسط، کوچک، کل شهرهاي مورد بررسي به تفکيک و کل مناطق شهري هم محاسبه شد.

    گروه‌هاي مشمول شاخص بهاي کالاها و خدمات مصرفي و ضريب اهميت آن شامل خوراكي‌ها و آشاميدني‌ها با ضريب 49/28 ، دخانيات با ضريب 52/0 ، پوشاك و كفش با ضزيب 22/6 ، مسكن ، آب، برق و گاز و ساير ‏سوخت‌ها با ضريب 60/28 ، اثاث، لوازم و خدمات مورد استفاده در خانه26/6 بهداشت و درمان با ضريب 54/4 حمل و نقل با ضريب 97/11 ، ارتباطات باضريب 63/1 ، تفريح و امور فرهنگي با ضريب 80/3، تحصيل با ضريب 07/2 ، رستوران و هتل با ضريب 72/1 ، كالاها و خدمات متفرقه با ضريب 18/3 بود.

    با توجه به تغييرات در الگوي مصرف خانوارها، در سال پايه 1390 با استفاده از نتايج بررسي بودجه خانوارهاي شهري تجديدنظري در انتخاب کالاها و خدمات نماينده صورت گرفت و از بين کالاها و خدماتي که خانوارهاي ساکن در شهرها مصرف مي‌کنند، تعداد 385 قلم کالا و خدمت نماينده (294 قلم کالا و 91 قلم خدمت) با توجه به اهميت آن‌ها به طريق علمي انتخاب شده است.

    از ويژگي‌هاي تجديد نظرسال 1390 مي‌توان به اتصال شهرهاي مورد بررسي از طريق پايگاه داده‌هاي تحت وب به مرکز، استفاده از نرم‌افزار‌هاي جديد در اجراي مراحل مختلف طرح، تهيه و به روزآوري نقشه‌هاي هم مقياس علي رغم رشد و گسترش شهرها و تطابق هرچه بيشتر روش‌ها و فرآيندها با استانداردهاي بين‌المللي اشاره کرد. 

    به‌منظور کاهش خطاها و کنترل تمامي عوامل تأثيرگذار بر نتايج طرح‌هاي آماري و به‌کارگيري متغيرهاي مهمي نظير وضع جمعيتي، اقتصادي و اجتماعي با استفاده از روش‌هاي علمي و آماري در سال پايه جديد تعدادي شهر به مجموعه شهرهاي مورد بررسي اضافه شد.

    گروه‌هاي مشمول شاخص بهاي کالاها و خدمات مصرفي و ضريب اهميت آن شامل خوراكي‌ها و آشاميدني‌ها با ضريب 38/27 ، دخانيات با ضريب 35/0 ، پوشاك و كفش با ضزيب 94/4 ، مسكن ، آب، برق و گاز و ساير ‏سوخت‌ها با ضريب 82/32 ، اثاث، لوازم و خدمات مورد استفاده در خانه 13/5 ، بهداشت و درمان با ضريب 98/6 ، حمل و نقل با ضريب 87/9 ، ارتباطات باضريب 38/2، تفريح و امور فرهنگي با ضريب 85/2، تحصيل با ضريب 24/2 ، رستوران و هتل با ضريب 86/1 ، كالاها و خدمات متفرقه با ضريب 20/3 بود.

    خانوارها براي تامين نيازهاي روزمره خود طيف بسيار وسيعي از کالاها و خدمات را از اصناف مختلف تهيه مي‌کنند.

    در بررسي آماري بودجه خانوار با استفاده از روش‌هاي نمونه‌گيري يک نمونه با اندازه و پوشش مناسب جغرافيايي و جمعيتي از کل مجموعه شهرنشين کشور انتخاب مي‌شود که از نظر آماري بتواند نماينده قابل اطميناني از مصرف کل جامعه باشد. پس از آن با تدوين يک تقويم آماري متناسب براي مراجعه به خانوارهاي نمونه، کل روزهاي ماه و هرفصل در سال شمسي پوشش داده مي‌شود. 

    پرسشنامه مربوطه در حضور سرپرست خانوار و با تعيين وقت قبلي از وي توسط متصديان جمع‌آوري آمارهاي اقتصادي که آموزش‌هاي لازم را در جهت ايجاد ارتباط با منابع اطلاع ديده‌اند، تکميل مي‌شود.

    هر پرسشنامه بررسي بودجه خانوار که به يک خانواده اختصاص مي‌يابد، شامل تمام کالاها و خدمات مصرفي است که خانوار در طول يک سال مصرف کرده است. نتايج حاصل از نمونه‌ها در شهرها به کل خانوارهاي ساکن در هر استان و پس از آن به کل مناطق شهري کشور تعميم داده مي‌شود. 


    به منظور اندازه‌گيري سطح عمومي قيمت کالاها و خدمات مصرفي خانوارها (فلسفه محاسبه شاخص تورم از ديدگاه پولي) و به دلايل فني و اجماع بين المللي اقلام نماينده و ضرايب اهميت سبد مصرفي خانوارها که در سال پايه تعيين‌مي‌شوند تا سال پايه بعدي ثابت در نظر گرفته مي‌شود.

    از طرفي ديگر تغيير سليقه مصرفي خانوارها در طول زمان، تغييرات درآمد خانوارها، تغييرات قيمت نسبي کالاها و خدمات، نيازهاي جديد و تنوع کالاهاي توليد شده در جامعه عواملي هستند که باعث ايجاد اختلاف بين سبد مصرفي و ضرايب اهميت تعيين شده در سال پايه با الگوي مصرفي فعلي خانوارها خواهند شد. به همين دلايل تغيير سال پايه شاخص تورم (که با تغيير سبد کالاها و خدمات مصرفي و ضرايب اهميت آن همراه است) هر چند سال ناگزير خواهد بود.

    براي بررسي تغييرات قيمت اقلام سبد مصرفي جمع آوري اطلاعات مربوط به قيمت کالاها و خدمات در شهرهاي مورد بررسي از طريق مراجعه مستقيم آمارگيران ثابت، رسمي و کارآزموده اداره آمار اقتصادي بانک مرکزي به منابع اطلاع و مصاحبه با آن‌ها صورت مي‌گيرد. در واقع براي دستيابي به قيمت‌هاي واقعي و با رعايت نکات و دستورالعمل هاي تهيه شده براي به حداقل رساني خطاهاي غيرنمونه‌گيري، آمارگيران اقتصادي اين اداره هر ماهه به مکان‌هايي که خانوارها مايحتاج خود را از آنجا خريداري مي‌کنند (خرده فروشي ها) مراجعه و قيمت جاري کالاها و خدمات را پرسش مي‌کنند.

    درجمع‌آوري اطلاعات همواره سعي مي‌شود قيمت‌هاي عملي حاکم بر بازار هر شهر جمع‌آوري و گزارش شود. حتي در برخي از موارد اقدام به خريد عملي کالا و توزين اقلام هم مي‌شود (مانند انواع نان). پس از جمع آوري قيمت ها، براي محاسبه شاخص بهاي کالاها و خدمات مصرفي فرمول شاخص قيمت لاسپيرز بکار مي‌رود که از اين فرمول براي محاسبه ميزان تورم در سطح هر يک از استان‌ها و سپس کل کشور استفاده مي‌شود.

    System of National Account-1

    Classification of Individual Consumption by Purpose-2 

    ************

    منابع :

    • پنجاه سال بانک مرکزي هفتاد و پنج سال آمارهاي اقتصادي، پژوهشکده پولي و بانکي- بهار 1390 
    • گزارش مشروح تجديد نظر در سال پايه شاخص بهاي کالاها و خدمات مصرفي در مناطق شهري ايران سال پايه 1390- مديريت کل آمارهاي اقتصادي بانک مرکزي جمهوري اسلامي ايران -خرداد 94

    منبع : روزنامه اطلاعات - اسفند 1394

     

    و ریاضی " src="http://s7.picofile.com/file/8243266534/telegram.jpg" alt="وبلاگ تخصصی آمار - کانال تگرام دانشجویان آمار و ریاضی " width="520" height="157" />

     


    این مطلب تا کنون 9 بار بازدید شده است.
    منبع
    برچسب ها : ضريب ,خدمات ,کالاها ,شاخص ,مصرفي ,پايه ,خدمات مصرفي ,بهاي کالاها ,شاخص بهاي ,مشمول شاخص ,شهرهاي مورد ,بزرگ، متوسط، کوچک، ,شهرهاي بزرگ، متوسط، ,شامل شهرهاي بزرگ، ,براي گروه‌هاي مختلف ,
    روش هاي‌ تهيه آمارهاي اقتصادي و نرخ تورم ( بخش دوم )

تبلیغات


    محل نمایش تبلیغات شما

پربازدیدترین مطالب

آمار

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

آخرین کلمات جستجو شده